Evde sağlık hizmetleri, sağlık kuruluşuna gitmekte güçlük çeken kişilerin muayene, takip ve bazı tıbbi uygulamalarının evlerinde yapılmasını amaçlayan bir hizmet modelidir. Türkiye’de bu hizmet kamu tarafından Sağlık Bakanlığı’na bağlı birimler aracılığıyla sunulmaktadır. Bunun yanında özel sağlık kuruluşları ve evde bakım alanında çalışan sağlık profesyonelleri de farklı kapsamlarda destek verebilmektedir.
Kamu evde sağlık hizmetleri
Kamu evde sağlık hizmetleri genellikle hastanelerde ya da ilçe sağlık müdürlüklerine bağlı olarak kurulmuş evde sağlık birimleri tarafından yürütülür. Bu birimlerde hekim, hemşire ve diğer sağlık çalışanları görev alabilir. Hizmetten kimin yararlanabileceği, başvurunun nasıl yapılacağı ve hangi işlemlerin evde yapılabileceği mevzuatla düzenlenmiştir ve zaman içinde güncellenebilir. Bu nedenle güncel bilgi için aile hekiminden veya ilgili sağlık kuruluşundan bilgi almak uygun olur.
Kimler yararlanabilir?
Genel olarak yatağa bağımlı olan, ileri yaş ya da ciddi kronik hastalık nedeniyle evden çıkması güç olan, uzun süreli takip gerektiren kişiler bu hizmetin hedef grubundadır. Uygunluk, başvuru sonrasında sağlık ekibinin yapacağı değerlendirmeyle belirlenir.
Hangi işlemler yapılabilir?
- Hekim muayenesi ve tedavinin düzenlenmesi
- Hemşirelik uygulamaları ve pansuman
- Bazı laboratuvar örneklerinin evde alınması
- Hasta ve yakınlarına bakım konusunda eğitim
Kapsam bölgeden bölgeye ve hastanın durumuna göre farklılık gösterebilir.
Özel evde bakım seçenekleri
Kamu hizmetinin kapsamı dışında kalan veya daha sık destek gerektiren durumlarda aileler özel sağlık kuruluşlarından ya da serbest çalışan sağlık profesyonellerinden yararlanabilir. Bu tercihte, işlemi yapacak kişinin ilgili alanda yetkili ve deneyimli olması önemlidir. Tıbbi uygulamalar ile günlük bakım desteğini birbirinden ayırmak gerekir; günlük yaşam aktivitelerinde yardım için hasta bakıcı desteği düşünülebilirken enjeksiyon veya damar yolu gibi işlemler sağlık profesyonelleri tarafından yapılmalıdır.
Aileye düşen görevler
Evde sağlık hizmeti alınsa bile günlük bakımın büyük kısmı aile tarafından sürdürülür. Hastaya ait raporlar, ilaç listesi ve önceki tetkik sonuçlarının bir dosyada toplanması, ziyarete gelen sağlık çalışanlarının işini kolaylaştırır. Bakımın temel adımları için evde hasta bakımı rehberine, pansuman takibi içinse evde yara bakımı sayfasına göz atabilirsiniz.