Hastalık dönemlerinde beslenme, çoğu zaman tedavinin sessiz ama etkili bir parçasıdır. Yeterli enerji ve protein alamayan bir kişide kas kaybı hızlanabilir, yara iyileşmesi gecikebilir ve bağışıklık sistemi zayıflayabilir. Öte yandan diyabet, böbrek yetmezliği ya da kalp hastalığı gibi durumlarda bazı besinlerin sınırlandırılması gerekebilir. Bu dengenin kişiye göre kurulması, hekim ve diyetisyenin birlikte değerlendirmesini gerektirir.
Diyetisyen ne yapar?
Diyetisyen, kişinin hastalığını, kullandığı ilaçları, kilosunu, beslenme alışkanlıklarını ve laboratuvar sonuçlarını dikkate alarak bir beslenme planı hazırlar. Evde bakılan hastalarda bu plan; öğün sayısını, besinlerin kıvamını, sıvı miktarını ve gerekiyorsa beslenme destek ürünlerinin kullanımını kapsayabilir. Hastanelerde yatan hastalar için diyetisyen değerlendirmesi genellikle hastane bünyesinde yapılır; taburculukta verilen öneriler evde sürdürülmelidir.
İştahsızlıkla başa çıkmak
- Üç büyük öğün yerine gün içine yayılmış küçük öğünler daha kolay tüketilebilir.
- Hastanın sevdiği ve diyetine uygun yiyecekler tercih edilebilir.
- Yemeklerin sunumu ve sofradaki sakin ortam iştahı olumlu etkileyebilir.
- Kilo kaybı devam ediyorsa durum hekime bildirilmelidir.
Yutma güçlüğü
Felç sonrası, bazı nörolojik hastalıklarda veya ileri yaşta yutma güçlüğü görülebilir. Yemek sırasında öksürme, sesin değişmesi veya sık akciğer enfeksiyonları bu durumun belirtisi olabilir. Yutma değerlendirmesi uzman tarafından yapıldıktan sonra yiyeceklerin püre ya da yumuşak kıvamda hazırlanması, sıvıların koyulaştırılması gibi öneriler gündeme gelebilir. Bu önlemler kişiye özel olduğundan kendi başına uygulamak yerine uzman görüşü alınmalıdır.
Sıvı alımı
Özellikle yaşlı kişilerde susama hissi azalabilir ve bu durum fark edilmeden sıvı eksikliğine yol açabilir. Gün içinde düzenli aralıklarla su ikram etmek faydalıdır. Ancak kalp ya da böbrek yetmezliği olan hastalarda sıvı kısıtlaması gerekebileceği için miktar hekimin önerisine göre ayarlanmalıdır.
Özel durumlar
Ameliyat sonrası dönemde, yara iyileşmesi sürerken veya uzun süre yatakta kalan hastalarda protein ihtiyacı artabilir. Bu konuda ameliyat sonrası bakım ve yatağa bağımlı hasta bakımı sayfalarındaki bilgiler de yol gösterici olabilir. İleri yaştaki aile bireylerinin beslenmesine dair ipuçları yaşlı bakımı sayfasında yer almaktadır.